زه آب کشاورزی

  • 0

زه آب کشاورزی

زه آب کشاورزی

اهميت زه آب کشاورزی در حجم قابل توجه و غيرمتمركز بودن اين منابع ميباشـد. بخـش قابـل تـوجهي از آب آبيـاري بـه
مصرف واقعي گياه نرسيده و در نهايت به صورت زهآب خارج ميشود. زه آب کشاورزی با توجه به حجم قابـل توجـه مهـمتـرين
منابع آبهاي برگشتي را شامل ميشوند.

به واسطه مصرف نهاده هاي كشاورزي و عدم جذب كامل آنها توسط گياه، بخش قابل توجهي از آنها به زه آب ها منتقل ميشـود. اين منابع داراي سموم و عناصر مغذي بوده و از TDS بالايي برخوردار ميباشند. به طور كلي پارامترهـاي كيفـي مهـم در ارتبـاط بـا TDS شامل هدايت الكتريكي ، يونهاي ويژه (سديم، كلر و بر)، عناصر مغذي (فسفر و نيتروژن) و سموم و آفتكشها
ميباشد. در ميان اغلب زهآبهاي زيرزميني، نمكهاي كلريد سديم
NaCl و سولفات سديم Na2SOبر ديگـر نمـكهـا غالـب
هستند. زهآبها ممكن است حاوي انواع ديگر بنيانهاي شيميايي و يا غلظتهاي زياد بر، سلنيوم، آرسنيك يا ديگر يونها با خطرات
احتمالي زيست محيطي باشند.

تجمع مواد مغذي در زه آب کشاورزی و راهيابي آنها به منابع آب سطحي و زير زميني، معـضلات محـيط زيـستي فراوانـي را بـه
همراه خواهد داشت. مواد مغذي به ويژه فسفر موجود در زهآب ميتوانند منجر به تسريع يوتروفيكاسيون
و تشديد آلودگـي منـابع آب گردد. همچنين نيترات در غلظتهاي افزون بر 50ميليگرم بر ليتر ميتواند براي انسان زيانآور باشد. نيتروژن، فسفر و پتاسـيم، سـه عنصر عمده در كودهاي دامي و شيميايي هستند كه در زه آب کشاورزی و زراعي يافت ميشوند. حدود تلفات ساليانه و غلظت حداكثر اين سه عنصر را كه در روانابهاي سطحي و زهآب زيرزميني نشان ميدهد.
كيفيتزه آب کشاورزی بستگي به نوع سامانه زهكشي، الگوي كشت، وضعيت اقليمي، هيدرولوژي و ويژگيهـاي فيزيكـي و
شيميايي خاك دارد. دما و رطوبت خاك بر فرايندهاي نيتراتسازي و نيتراتزدايي تاثير ميگـذارد، افـزايش دمـا سـرعت فراينـدهاي
زيستي مثل دنيتريفيكاسيون (نيتراتزدايي) و آزاد شدن تركيبات معدني را افزايش ميدهد. مقدار رطوبت كمتر از ظرفيـت نگهـداري
  مزرعه، نرخ تمام فرايندها را به جز نيتراتزدايي افزايش ميدهد. سطوح بالاي ايستابي كه تحت مديريت ايجاد شود، ميتواند غلظـت نيترات را در زهآب به مقدار قابل توجهي كاهش دهد. روانابهاي سطحي از جمله عوامل اوليه تاثيرگذار بر انتقال رسوبات و مواد آلـي و فسفر به زهكشهاي سطحي به شمار ميروند. آفتكشها معمولا به همراه ذرات خـاك در روانـاب سـطحي جابـه جـا مـيشـوند، براساس نتايج پژوهش مانستر و همكاران در غلظت آفتكشها در زهآبهاي سطحي بيش از زه آب کشاورزی زيرزميني است. مقدار آفتكشها در زهآب زيرزميني معمولا كمتر از 0.1درصد آن مقداري است كـه مـورد مـصرف قـرار گرفتـه اسـت. آتـرازين يـا هـم خانوادههاي آن بيش از ساير آفتكشها مورد بررسي قرار گرفته اند.

فاضلابهاي شهري، صنعتي و كشاورزي از نظر ويژگيهاي كيفي متفاوت بوده و اين تفاوت در مقياس كـمتـر در داخـل گـروههـاي
مختلف از منابع سه گانه مذكور نيز مشاهده ميشود. اين تفاوت در فاضلابهاي خانگي، مربوط به ويژگيهـاي فرهنگـي، عـادات غـذايي، كيفيت آب مصرفي و همچنين شرايط آب و هوايي و فرايند تصفيه ميباشد. مشخصه اصلي فاضـلابهـاي انـساني
BODو CODبـالا، عناصر مغذي و ميكروارگانيسمهاي بيماريزا (باكتريايي و انگلي) ميباشد. اين فاضلابها در صورت عدم نفوذ فاضلابهاي صـنعتي فاقـد فلزات سنگين در حد خطرزا ميباشند، لذا از اين نظر جاي نگراني نيست. ايـن منـابع در صـورت راهبـري درسـت تـصفيهخانـه از حـداقل نوسانات كيفي برخوردار خواهند بود. در زه آب کشاورزی وابسته به كيفيت آب مـصرفي، نـوع و رانـدمان سـامانه آبيـاري، نـوع سـامانه زهكشي، ميزان مصرف نهاده هاي كشاورزي، نوع و ويژگيهاي خاك و همچنين شرايط اقليمي منطقه ميباشد. مشخصه اصلي زهآبهـاي كشاورزي دارا بودن EC بالا، وجود عناصر مغذي فسفر و نيتروژن ( Nو P ) در غلظتي قابـل توجـه و هـمچنـين حـضور بقايـاي سـموم و آفتكشها و در درجههاي كمتر عوامل ميكربي ميباشد. مهمترين عامل محدوديت زا در استفاده مجدد از اين منبع در كـشاورزي ميـزان بالاي املاح بوده و از جنبههاي زيست محيطي عناصر مغذي، بقاياي سموم و آفتكشها از اهميت بيشتري برخوردارند.

 


Leave a Reply

نوشته‌های تازه

آخرین دیدگاه‌ها