تهران ،حکیمیه ،دانشگاه شهید بهشتی ،پردیس فنی شهید عباسپور ،ساختمان دکتر حسابی ،مرکز رشد ، شرکت آبرام تلفن : 09127628430 - 73932113(021)

آزمایش خاک کشاورزی

آزمایش خاک کشاورزی

آزمایش خاک کشاورزی به منظور تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مانند شوری ، درصد سدیم ، املاح آب ، اسیدیته ، ساختار و بافت خاک ، دانه بندی ، کربنات ، بی کربنات ، قلیائیت و گچ و آهک و حضور مواد مغذی تشکیل دهنده خاک می باشد. که با تعیین کیفیت خاک می توان ترکیبات آن را برای رشد گیاه و درختان بدست آورد  تعیین کرد که آیا نیاز به اضاف کردن کود یا سایر افردونی به خاک وجود دارد یا نه. بنابراین آزمایش خاک کشاورزی روشی موثر برای جلوگیری از کمبود مسمومیت ها غذایی است.

 

آزمایش خاک کشاورزی برای تعیین کیفیت خاک

بهترین زمان برای نمونه برداری قبل از کشت گیاه و و فصول رشد گیاه می باشد به طور معمول بهترین زمان پاییز یا بهار می باشد. که پس از آن آمایش های شیمیایی بر روی نمونه خاک انجام شده و مشخص می گردد که کیفیت آب به چه صورتی خواهد بود.

نمونه خاکی که برای آزمایش ارسال می شود باید حداقل حدود ۱ تا ۲ کیلیوگرم خاک یکدست و از عمق تقریبا ۳۰ سانتی متری و سطحی خاک مزرعه در یک پاکت پلاستکی ریخته شود و آن نیز خود در پاکت دیگری قرار داده شود و سپس برای آزمایشگاه ارسال شود. به طور کلی اراضی دارای ۱۰ هکتار زمین کشاورزی بعنوان یک نمونه در نظر گرفته می شود البته به شرطی که کل مزرعه یک کشت داشته باشد و تقریبا یکدست باشد و درصورتی که مشخص شود که کیفیت خاک در یک مزرعه متفاوت است از نقاط مختلف نمونه های متعدد باید تهیه شود.

آزمایش خاک کشاورزی و تعیین کاربری خاک برای رشد گیاه

نمونه برداری آزمایش خاک کشاورزی

روش های متفاوتی برای نمونه برداری وجود دارد. بر حسب کاربری روش های متفاوتی برای نمونه وجود دارد. روش های زیر برای نمونه از خاک ارائه شده است:

  • روش محور مختصات
  • روش شبکه بندی
  • روش چند ضلعی
  • روش زیگزاگی

در نمونه برداری باید دقت کنیم که خاک با نمونه خاص دیگری تماس نداشته باشد. نمونه باید از محلی برداشت شود که تعیین کننده تمام محل باشد. عمق نمونه برداری بر حسب گیاه متفاوت است. نمونه ها باید در هوای آزاد خشک شوند.

در نمونه برداری آزمایش خاک برای هر 10 هکتار زمین کشاورزی یک نمونه کافی می باشد. مگر اینکه جنس زمین، محصول کاشته شده و یا جنس کود مورد استفاده متفاوت باشد. اگر مساحت زمین بیشتر باشد یا محصول کاشته شده و یا جنس کود استفاده شده متفاوت باشد باید تعداد نمونه را افزایش داد. در موقع نمونه برداری از زمین کشاورزی باید دقت شود که 6 ماه قبل از نمونه برداری از هیچ نوع کودی برای زمین استفاده نشود.

بهترین زمان نمونه برداری برای مزارع قبل از کاشت محصول و یا بعد از برداشت آن می باشد. برای باغات نیز قبل از کاشت نهال و در صورت احداث باغ، اواخر زمستان تا اوایل بهار و یا اواخر تابستان تا اوایل پاییز بهترین زمان نمونه برداری می باشد. زمین خیلی خیس و گلی از آنجایی که رفت و آمد نمونه بردار را مختل می کند برای نمونه برداری مناسب نیست و زمین خیلی خشک نیز به دلیل آنکه ابزارهای نمونه برداری از جمله مته نمونه برداری و بیل به دشواری به زمین فرو می روند نیز مناسب نمی باشد. بهترین شرایط نمونه برداری پس از گذشت سه روز بعد از آبیار ی می باشد که به این حالت زمین اصلاحاً گاورو می گویند.

نمونه برداری در زمین هایی که شکل هندسی منظمی دارد به این صورت است که ابتدا قطرهای زمین مورد نظر را ترسیم کرده و از محل تلاقی قطرها یه نمونه برداشته و از راس قطرها با کمی فاصله به مرکز چهار نمونه دیگر نیز برمیداریم (شکل 1). ولی در زمین هایی که شکل آنها نامنظم است نمونه بردار باید به صورت زیگزاکی و مارپیچی حرکت کرده و هر کجایی که تغییر جهت می دهد باید یک نمونه بگیرد (شکل 2).

 

شکل 1

 

شکل 2

 

در مورد نحوه نمونه برداری نیز باید گفت که نمونه برداری مرکب بهترین نوع نمونه برداری است. نمونه برداری مرکب به این صورت است که که از نقاط مختلف باغ یا مزرعه برحسب مساحت نمونه برداری در عمق های مختلف انجام می شود. در آخر  همه نمونه ها بر حسب عمق با هم مخلوط می کنند و یک نمونه از هر عمق بدست می آورند. بعد نمونه برداری نمونه مورد نظر را باید جلو آفتاب پهن کرد تا خشک شود.

عمق های نمونه برداری نیز بر حسب نوع و سن گیاه کشت شده با هم فرق می کند. در حالت کلی عمق نمونه برداری از خاک برای گیاهان مختلف به صورت جدول زیر (جدول شماره 1) است. تعداد نمونه های برداشته شده حداقل باید 10 تا در عمق های ذکر شده برای هر نوع گیاه باشد. مثلا برای نمونه برداری از چمن باید 10 نمونه از عمق 0- 8 سانتی متری و 10 نمونه نیز از عمق 8- 15 سانتی متری برداشت.

 

جدول 1

ابزارهای نمونه برداری:

  • مته نمونه برداری (Auger) استوانه ای که برای نمونه برداری از خاک های شنی و خشک استفاده می شود؛
  • مته نمونه برداری مارپیچی برای نمونه برداری از خاک های مرطوب مناسب می باشد؛
  • بیلچه و بیل دستی (در نبود مته از این ابزارها استفاده می شود.).

 

نمونه برداری با مته به این صورت است که با چرخاندن دسته آن خاک در انتهای آن جمع می شود در صورت نمونه برداری با بیل یا بیلچه باید گودالی به شکل V کند و از کناره های گودال V شکلی، 3 الی 4 سانتیمتر  خاک (به اندازه یک الی دو کیلوگرم) جدا کرد. نمونه برداشته شده را باید در کیسه های پلاستیکی زیپ دار ریخت. بعد از آن باید اطلاعات نمونه را نوشته و با یک برچسب به کیسه نمونه چشبانده  و به آزمایشگاه منتقل داد.

اطلاعات روی برچست نمونه خاک:

  • نام زارع
  • نام نمونه بردار
  • اسم مزرعه
  • محل مزرعه
  • جنس خاک
  • نوع محصول
  • محصول مورد کشت در آینده
  • کشت قبلی
  • عمق نمونه برداری

تفسیر نتایج آزمایش خاک کشاورزی

۲ پارامتر در تفسیر نتایج خاک کشاورزی بسیار با اهمیت است. غلظت بحرانی و حد کفایت عناصر غذایی 

 غلظت بحرانی حدی از غلظت عنصر غذایی است که بالاتر از آن گیاه نسبت به مصرف کود عکس العمل نشان نمیدهد ولی پائین تر از آن، گیاه نسبت به مصرف کود عکس العمل مثبت نشان میدهد. به عبارت دیگر، غلظت بحرانی، غلظتی است که در آن حداکثر 90تا 95درصد عملکرد را داشته باشیم. اگر غلظت از آن حد کمتر شود کاهش عملکرد و رشد مشاهده میشود. بعد از اینکه نتایج را تفسیر کردیم و دادهها به مقادیر کم، متوسط، اپتیمم(حدي از غلظت عنصر غذایي که نه کمبود دارد و نه زیادي) و زیاد طبقه بندی شدند به مرحله توصیه کودی میرسیم.

 

برچسب ها : , , , , , , , , , , ,

به اشتراک بگذارید :
whatsapp